• 30 November 2021

馃摚 1 wrze艣nia Komisarz UE ds. Gospodarczych Paolo Gentiloni stwierdzi艂, 偶e problemy z polskim s膮downictwem s膮 przyczyn膮 zablokowania wyp艂at z Funduszu Odbudowy dla Polski. Waldemar Buda pr贸bowa艂 zdyskredytowa膰 jego s艂owa, dezinformuj膮c, 偶e nie jest to stanowisko Komisji Europejskiej, a jedynie samego komisarza.

3 wrze艣nia Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej udost臋pni艂o dezinformuj膮cy tweet na temat s艂贸w Komisarza UE ds. Gospodarczych Paolo Gentiloniego. 鈥 Absolutnie nic si臋 nie wydarzy艂o, co mog艂oby nas niepokoi膰 鈥 m贸wi艂 cytowany wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda. Okazuje si臋, 偶e wydarzy艂o si臋 znacznie wi臋cej ni偶 ministerstwo chcia艂oby przyzna膰. 

Gentiloni m贸wi o Polsce w Europarlamencie

1 wrze艣nia Komisarz UE ds. Gospodarczych Paolo Gentiloni uczestniczy艂 w europoselskim wys艂uchaniu dotycz膮cym Funduszu Odbudowy, a tak偶e stanu realizacji krajowych plan贸w odbudowy (KPO). Zosta艂 zapytany o przyczyny przed艂u偶aj膮cych si臋 negocjacji z Warszaw膮 na temat projektu KPO, z艂o偶onego na pocz膮tku maja. Gentiloni powiedzia艂 wtedy, 偶e dyskusje dotycz膮 kwestionowania przez Polsk臋 nadrz臋dno艣ci prawa UE nad prawem krajowym i mo偶liwych konsekwencji, kt贸re mog膮 wp艂yn膮膰 na polski KPO. Doda艂, 偶e polski rz膮d doskonale zdaje sobie z tego spraw臋. Uzupe艂ni艂 r贸wnie偶, 偶e rozmowy wci膮偶 trwaj膮. Wiceszef Komisji Europejskiej Valdis Dombrovskis zwr贸ci艂 uwag臋, 偶e istniej膮 kryteria, kt贸re musz膮 spe艂nia膰 pa艅stwa cz艂onkowskie, aby otrzyma膰 fundusze. KE oczekuje od Polski dodatkowych wyja艣nie艅 i zapewnie艅, dopiero wtedy mo偶e wyda膰 pozytywn膮 decyzj臋.

Wiceminister Funduszy i Polityki Regionalnej Waldemar Buda poda艂 fa艂szyw膮 informacj臋 o tym, 偶e Komisja Europejska zdementowa艂a s艂owa komisarza Gentiloniego.

Absolutnie nic si臋 nie wydarzy艂o, co mog艂oby nas niepokoi膰. Mamy uwagi do tempa prac. Chcieli艣my, by KE szybciej zatwierdza艂a poszczeg贸lne KPO, bo na ten moment dopiero 10 kraj贸w otrzyma艂o zaliczki na swoje KPO.

W ten spos贸b Buda chcia艂 zrzuci膰 odpowiedzialno艣膰 z rz膮du i wskaza膰, 偶e to Komisja Europejska oci膮ga si臋 z wyp艂acaniem zaliczek.

Tweet cytuj膮cy s艂owa Budy udost臋pni艂o Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej. Udost臋pni艂 go te偶 polski korespondent w Brukseli Micha艂 Soko艂owski. Napisa艂, 偶e podana w nim informacja nie jest zgodna z prawd膮, bo Komisja Europejska nie zdementowa艂a s艂贸w komisarza Gentiloniego.

Kilka dni p贸藕niej, we wtorek 7 wrze艣nia Komisja poinformowa艂a te偶, 偶e rozpocz臋艂a wobec Polski procedur臋 naruszenia unijnego prawa, kt贸ra mo偶e doprowadzi膰 do na艂o偶enia kar finansowych.  

Co sta艂o si臋 z Krajowym Planem Odbudowy?

艢rodki z Funduszu Odbudowy maj膮 pom贸c w o偶ywieniu gospodarki UE po pandemii COVID-19. Jednocze艣nie maj膮 odpowiada膰 na nadchodz膮ce wyzwania oraz wspiera膰 pa艅stwa cz艂onkowskie w transformacji klimatycznej i cyfrowej. Ka偶de z nich musi przedstawi膰 KE sw贸j plan odbudowy, by uzyska膰 wsparcie. Wi臋kszo艣膰 pa艅stw nale偶膮cych do UE dosta艂a ju偶 zgod臋, a cz臋艣膰 z nich otrzyma艂a r贸wnie偶 fundusze. Nie ma w艣r贸d nich Polski.

Polska przekaza艂a projekt Krajowego Planu Odbudowy 3 maja. Polski rz膮d poprosi艂 jednak Komisj臋, by poczeka艂a z rozpocz臋ciem oficjalnej oceny do czterech tygodni; w tym czasie projekt m贸g艂 by膰 jeszcze zmieniany w dialogu z Bruksel膮. Nast臋pnie prace nad jego zaakceptowaniem zwolni艂y. Sta艂o si臋 tak z dw贸ch powod贸w 鈥 polski Trybuna艂 Konstytucyjny podwa偶y艂 nadrz臋dno艣膰 prawa Unii w Polsce, odmro偶ono te偶 Izb臋 Dyscyplinarn膮 S膮du Najwy偶szego (wbrew decyzji zabezpieczaj膮cej Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci Unii Europejskiej).

Polska nie podporz膮dkowa艂a si臋 w pe艂ni postanowieniom Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci Unii Europejskiej z lipca 2021 r. Trybuna艂 Konstytucyjny we wrze艣niu b臋dzie dalej kontynuowa艂 rozpraw臋 zwi膮zan膮 z uprawnieniami TSUE w kwestiach polskiego s膮downictwa. TSUE podkre艣la, 偶e w Polsce nie ma w tej chwili gwarancji niezale偶no艣ci wymiaru sprawiedliwo艣ci, co powoduje zagro偶enie dla odpowiedniego wydawania 艣rodk贸w unijnych.

Co s膮downictwo ma wsp贸lnego z gospodark膮?

Wsp贸lny rynek umo偶liwia polskim firmom dzia艂anie w innych krajach UE, a unijnym filmom w Polsce. W obrocie gospodarczym dochodzi do spor贸w i konflikt贸w i niekt贸re z nich rozwi膮zuje si臋 na drodze s膮dowej. S膮 one rozstrzygane na gruncie prawa krajowego (czyli je艣li konflikt jest na obszarze Czech, to jest rozstrzygany na podstawie czeskiego prawa przez czeski s膮d).

Polskie s膮dy s膮 s膮dami europejskimi, a ich wyroki uznaj膮 pozosta艂e kraje cz艂onkowskie. Bez tego niemo偶liwe jest na d艂u偶sz膮 met臋 dzia艂anie wsp贸lnego rynku, kt贸ry jest podstaw膮 dla wzrostu gospodarczego i najwa偶niejsz膮 kwesti膮 dot. integracji gospodarczej. Skoro system prawny jest 鈥瀔r臋gos艂upem鈥 dla gospodarki UE, to zasadne jest domaganie si臋 przez pa艅stwa cz艂onkowskie (kt贸re scedowa艂y to zadanie na KE) niezale偶no艣ci i niezawis艂o艣ci polskiego s膮downictwa. Tak samo my mamy prawo domaga膰 si臋 niezale偶no艣ci s膮downictwa francuskiego od francuskich polityk贸w 鈥 bo to jest jednym z warunk贸w wyrok贸w opartych na sprawiedliwo艣ci, a nie na realizacji interesu politycznego danego kraju.

To w艂a艣nie z tego powodu instytucje UE zawiesi艂y akceptacj臋 KPO. Komisja Europejska reprezentuje kraje unijne, w kt贸rych interesie jest zagwarantowanie niezale偶no艣ci krajowych s膮d贸w od politycznych nacisk贸w. Bez tego wsp贸lne zad艂u偶anie si臋 staje si臋 zagro偶eniem dla interes贸w innych kraj贸w cz艂onkowskich oraz dla samej UE.

Kara dla Polski

7 wrze艣nia Komisja Europejska zwr贸ci艂a si臋 do Trybuna艂u Sprawiedliwo艣ci o na艂o偶enie na Polsk臋 kar pieni臋偶nych ze wzgl臋du na dzia艂alno艣膰 Izby Dyscyplinarnej polskiego S膮du Najwy偶szego, a tak偶e niestosowania kolejnych norm prawa krajowego maj膮cych wp艂yw na niezawis艂o艣膰 s臋dzi贸w. Chodzi o niewykonanie postanowie艅 TSUE.

Komisja zwraca si臋 do Trybuna艂u, by ten na艂o偶y艂 dzienn膮 okresow膮 kar臋 pieni臋偶n膮 na Polsk臋 dop贸ki 艣rodki tymczasowe, kt贸re zosta艂y na艂o偶one przez postanowienie Trybuna艂u nie zostan膮 zastosowane. Komisja skierowa艂a r贸wnie偶 do Polski wezwanie do usuni臋cia uchybienia w sprawie niezgodno艣ci z prawem UE polskich przepis贸w dotycz膮cych systemu 艣rodk贸w dyscyplinarnych stosowanych wobec s臋dzi贸w. Napisa艂 o tym m.in. Komisarz ds. Sprawiedliwo艣ci KE Didier Reynders.

Komisja uzna艂a, 偶e Polska nie zastosowa艂a niezb臋dnych 艣rodk贸w, by wykona膰 postanowienia Trybuna艂u. Przepisy, kt贸rych dotyczy postanowienie s膮 nadal stosowane. 

Twitter i komentarze o wyj艣ciu z Unii

W Polsce panuje pozytywny stosunek do UE i negatywny do Polexitu. Wyniki sonda偶u IBRIS przeprowadzonego na zlecenie 鈥濺zeczpospolitej鈥 w listopadzie ubieg艂ego roku wskazuj膮 na to, 偶e ponad 80% spo艂ecze艅stwa nie chce wyj艣cia Polski z Unii Europejskiej.

Niekorzystne dla rz膮du decyzje KE sprawiaj膮 jednak, 偶e niekt贸rzy politycy przedstawiaj膮 KE/UE w negatywnym 艣wietle. Wszystko po to, by broni膰 swoich interes贸w.

Antyunijne wypowiedzi polityk贸w prezentuj膮 negatywny wizerunek instytucji UE i czyni膮 Polexit tematem debaty politycznej. Przedstawiaj膮 wyj艣cie Polski z UE jako opcj臋, kt贸ra mo偶e by膰 bardziej korzystna od obecnej sytuacji. By艂o tak m.in. w czasie Forum Ekonomicznego w Karpaczu, kiedy to wicemarsza艂ek Sejmu i wiceprezes PiS Ryszard Terlecki poda艂 przyk艂ad Brexitu, jako odpowiedzi na unijn膮 biurokracj臋. W kolejnych wypowiedziach przekonywa艂 jednak, 偶e nie jest zwolennikiem wyj艣cia z UE.

Brexit zdaje si臋 rozwa偶a膰 pose艂 Janusz Kowalski z Solidarnej Polski, kt贸ry umie艣ci艂 swoje przemy艣lenia na Twitterze.

Te wypowiedzi rezonuj膮 w cz臋艣ci spo艂ecze艅stwa i padaj膮 na podatny grunt, w internecie i w mediach spo艂eczno艣ciowych wzbiera antyunijna fala, kt贸ra mo偶e wp艂ywa膰 na postawy spo艂eczne i sprawia膰 wra偶enie, 偶e wi臋cej os贸b ni偶 w rzeczywisto艣ci ma nastawienie antyUE.

B臋dziemy si臋 tej fali przygl膮da膰 i j膮 monitorowa膰.

Wsp贸艂praca: Micha艂 S臋k

Leave a Reply

Tw贸j adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola s膮 oznaczone *

Witryna wykorzystuje Akismet, aby ograniczy膰 spam. Dowiedz si臋 wi臋cej jak przetwarzane s膮 dane komentarzy.